Bigi Pan

‘Verdelen’, klinkt het advies, ‘de boot moet in balans blijven’.

De boot wiebelt vervaarlijk naar één kant als we met zijn allen per ongeluk rechts zijn gaan zitten. Even buiten het centrum van Nickerie stappen we in de met paars en groene verf beschilderde korjaal. Dat één van de rugleuningen schuin in zijn sponning hangt, deert niemand en zal de pret zeker niet drukken.

Een mooi deel van mijn familie is over; mijn mams, broer, tante uit Nederland en mijn nicht en neefje vereren ons zelfs met een bezoek helemaal uit Nieuw Zeeland!

Nickerie Rivier

De bagage verdwijnt achterin en zwemvestjes worden uitgedeeld aan de kleintjes. Stephanie, onze voortreffelijke gids duwt af en langzaam glijden we richting de Nickerierivier.

Twee dagen Bigi Pan lijkt misschien gekkenhuis, maar is prima te doen!

Uniek ecosysteem

Stephanie wijst naar de linkeroever. ‘Dat is de scheidingslijn waar Bigi Pan begint’. Achter het bosschage ligt het grote pan.

Hier ontmoeten zee- en zoetwater elkaar. 6000 tot 8000 jaar terug was dit gebied zee en door slib uit de Amazonerivier dat door de Guyanastroom wordt afgezet, ontstaan de modderbanken aan de Surinaamse kust. Landaanwinst dus.

Vrachtschip

Mijn zoontje veert op uit de boot. Hij heeft een gigantisch vrachtschip dat voor anker ligt, in het oog gekregen. ‘Mam, die moet je op de foto zetten. Die is een gave.’

Met zijn legerhoed van omu Snesi ziet hij eruit als een cowboy.

Omu Snesi Hoed

Ik neem de boot wat schoorvoetend op de foto; want dat was nu niet echt wat ik verwacht had tegen te komen in een vogel- en natuurreservaat.

Na vijf minuten zijn we bij de sleephelling; de overtoom, waar de boot over getild moet worden. Het begin van het ondiepe Jamaer kanaal. Enkele koninginnen blijven parmantig in de boot zitten, terwijl de mannen ploeteren als matrozen. Langzaam rolt de boot het natuurgebied in.

Het kanaal trakteert ons direct op een breed scala aan flora en fauna. Het is smal. Langs de oevers stijgen de luchtwortels van de mangrovebomen als spinnenpoten net boven het water uit.

Het lijkt bijna alsof de pioniersbomen, zoals de mangrovebomen ook genoemd worden, lijken te drijven.

Het zijn de eerste bomen die in dit zilte gebied beginnen te groeien bij landaanwinst en kunnen overleven.

Misschien daarom ook de toepasselijke naam? In het kanaal komen de zwart en witte mangrove voor die met hun luchtwortels slechts in stabiel water kunnen overleven.

Aan de oever van de Nickerierivier groeit de rode mangrove, die met haar steltwortels wel tegen de fluctuatie van eb en vloed kan.

Mangrove bomen met luchtwortels

De kinderen zoeken vol enthousiasme naar die “ blauwe vogels” die ze zo mooi vinden.

Het zijn de kleine en grote ani die in overvloed tussen de mangrove luchtwortels balanceren en de insecten opeten die zich net boven het wateroppervlak verzamelen.

De “Stonfoetoeboy“die ook wel in Paramaribo voorkomt, krijgt opeens een heel andere dimensie.

Aan de linkeroever staan hogere bomen, waarin in de toppen een paar aapjes achter elkaar rondspringen. Het speelterrein van het doodskopaapje, de kapucijneraap en een enkele brulaap.

Ijsvogel

Opeens neemt een grote Amerikaanse ijsvogel een duikvlucht, te vlot om op mijn lens vast te leggen. Maar ik heb hem gezien, iets waar ik als kind in Nederland altijd naar verlangde. Een echte ijsvogel zien, de wens wordt in ene werkelijkheid. En geen kleintje, nee een grote…!

Een uit de kluiten gewassen groene leguaan, sprint weg tussen de overhangende takken. Ik krijg een beetje een stijve nek van het omhoog turen. Daar zitten ze. Overal in de bomen, op de kale takken. We komen een paar slakkenwauws tegen en zien grote en kleine zilverreigers wegvliegen. Een prachtige witte visarend is een hoogtepunt. Onze gids vertelt dat ze hier zelfs in het droge seizoen twee reuzenmiereneters heeft gezien.

Slakkenwauw in Suriname

Mijn neefje, uit Nieuw Zeeland, vraagt zich telkens af waar de kaaimannen zijn? ‘Gaan ze ons pakken?’

Eerst is hij angstig en het is bijna ongeloofwaardig dat hij later op de trip zelf met een kaaiman in de armen staat.

Zilverreiger in Suriname

Dan opeens zijn we op een open meer. Vijf huizen op hoge palen staan eenzaam in de open vlakte.

Het huis waar we overnachten is door onze gids eigenhandig gemaakt.

Het is in een U- vorm gebouwd, met in het midden een centrale ruimte om te eten, spelletjes te spelen en waar door de kok gekookt wordt. Aan beiden zijden van het huis is een gang met kamers en aan het einde twee ruimtes waar hangmatten hangen.

Het huis in het meer Bigi Pan

Iedere kamer heeft een eigen toilet, een bed met notabene een gezondheidsmatras en een balkonnetje. Het is luxer dan ik me had voorgesteld. Alles is uit natuurmateriaal vervaardigd.

De elektriciteit komt van een zonnepaneel en het water dat gebruikt wordt om te baden, is opgevangen regenwater. Een prettige plek om tot rust te komen.

Kaaimannenjacht

Tegen de avond is het over met de rust en tijd voor de dapperen onder ons om jacht te maken op een kaaiman. Ook de kleinsten gaan mee, helemaal dik ingepakt en ingesmeerd met muskietengel, gewapend met een flashlight.

Met de boot varen we terug het kanaal door, op zoek naar rode ogen. De koelte van de avond is heerlijk. Ronde lichten van de lantaarns zoeken de oevers af. Voor ik er erg in heb, wat er om heen gebeurt, springt onze bootsman Amat het water al in.

Hij heeft een stok met een ijzeren lus in zijn hand. Ik zie een kaaiman met geheven hoofd doodstil in het water liggen. Hij verroert zich niet. ‘ Onze camouflage is beter, ventje’, schiet het door mijn hoofd, terwijl de bootsman handig de lus om het kopje drappeert. Voor ik het weet, ligt de kaaiman met dichtgebonden bek voor in de korjaal. Ben ik toch even blij dat wij achterop zijn gaan zitten.

De kaaiman krijgt zijn vrijheid terug

Direct is hij verdwenen. Amat vertelt dat een kaaiman altijd terugzwemt naar zijn oude plek.

Hij kan heel snel en prima zwemmen in open water, eerst koerst hij naar de kant en gaat dan langs de oever terug.

Opgelucht lig ik onder mijn klamboe en luister naar het klotsen van water tegen de palen van het huis. Tenminste geen kaaiman in mijn bed!

Modderbad aan de Surinaamse kust

In de vroege ochtend begint een telefoon te piepen, als het alarm afgaat. Boy, daar gaat de rust. Na een korte douche met koud regenwater en een ontbijtje, vertrekken we op weg naar zee. De tocht slingert met bochtjes tussen bomen en lage struiken door. Het water is ondiep, maximaal 90 centimeter.

Na dertig minuten en één bigua aalscholver, een zwerm Amerikaanse fregatvogels met puntige staartjes, een zwart/wit katoenvogeltje, talloze boerenzwaluws en reigers en een huiswinterkoninkje verder, bereiken we uiteindelijk de zeldzame rode ibissen.

Rode Ibissen aan de Surinaamse kust

Een derde van de totale rode ibissen kolonie ter wereld komt naar Suriname. De vogels komen alleen nog voor in het kustgebied boven Zuid Amerika en dienen dus zeker beschermd te worden. Parmantig stappen ze op hun stelten door de modder, verderop richting de zee. Echt dichtbij kun je niet komen, dan vliegen ze op.

Om toch dichter te komen, lopen we langs het strand tussen boomstronken en planten over de grond. Krabbetjes zorgen bij de kinderen voor wat angstig gegiechel. Er lopen er wel honderden van rond. Op het strand scharrelen snipjes tussen de ibissen door en hoog in een boomtop roept een krabbenbuizerd naar haar mannetje.

Been in de modder

Krabbetjes

Ineens zakt één van de mannen tot zijn knieën weg in de blubber. De modderbanken zijn nog een eindje verderop, maar soms is een zacht stuk moeilijk te onderscheiden.

Lachend trekken we hem eruit en komen tot de ontdekking dat zijn dure O’Neill slippers naar de krabben zijn.

Dan is het tijd voor ons allemaal om een modderbad te nemen. Door het smeren met de dikke modder veranderen we in grijze monsterachtige substanties. Geweldig voor de huid. Blijf je jong van. Afspoelen doen we in het Pan en dan is het tijd om terug te gaan.

Krabbenbuizerd in Suriname

Terug bij het huis, is er nog net tijd om de vissen binnen te halen en een snel gerecht te kokerellen voor ons vertrek terug naar Paramaribo. Vissen vangen kan met een net of gewoon met de blote handen zoals Stephanie bewijst, als ze een paar minuten in het ondiepe water ligt. Lekkere verse vis!

Na een smakkelijke maaltijd, nemen we dan toch echt afscheid en beginnen aan de 3 uur durende terugtocht, langs de rijstvelden, coccospalmen en koeien. Terug naar Parbo!

Vissen in Suriname

Vissen met net op Bigi Pan

Voor herhaling vatbaar en dan nemen de kayak!